Kerstcadeautjes en populistische sprookjes

‘KLIMAAT KASSA’ kopt de Telegraaf zaterdag in felrode letters. Je vraagt je altijd af of ze nog groter kunnen met hun letters en ja, het is weer gelukt. ‘Waslijst groene ingrepen plundert portemonnee burger’, staat er ook nog in het grote zwarte vlak. Als je het artikeltje leest bekruipt je het gevoel alsof ChristenUnie en D66, vanaf de zijlijn opgehitst door GroenLinks, ergens op een eiland een bankrekening hebben voor al het geplunderde geld. CDA en VVD, losgeslagen van achterban, hebben de arme Telegraaf-lezer ook al in de steek gelaten.

Die checkt in januari verbaasd zijn bank app: waar komt al dat extra geld ineens vandaan? Cadeautje van de regering, die de lasten verlaagt. Het klimaatakkoord bevat geen maatregelen die de koopkracht veranderen. Wat er staat is of een verschuiving, of het is budgettair neutraal voor de overheid, of er komt een oplossing voor lagere inkomens. Dat de energietransitie een feest is voor de rijke elite, is een sprookje. Het doet het natuurlijk leuk in populistische propaganda, maar van een onderbouwing in feiten is geen sprake.

Gratis is het natuurlijk ook niet. De energietransitie kost in 2030 tussen de 2,5 en 3 miljard per jaar. Een groot getal, maar de economische groei is jaarlijks 15 miljard. Je kunt ook zeggen: wat doet Nederland met het extra verdiende geld? Twintig procent besteden we aan het toekomstvast maken van onze energieconsumptie. Van de overige tachtig procent kunnen we leuke, zinloze of verstandige andere dingen doen. Mag iedereen zelf weten, al neem je een abonnement op de Telegraaf en ga je betalen voor GeenStijl. Of je koopt een mooie edities van de sprookjes van Grimm.

Het klimaatakkoord is een typisch product van de polder. Er komt geen CO2-heffing, maar wel een boete. Het fundamentele verschil is lastig uit te leggen, maar vast staat dat een boete meer ambtelijke capaciteit vergt en de administratie van bedrijven ingewikkelder maakt. Maar het was de wens van de bedrijven, die zich vast hadden gedraaid in een categorische afwijzing van een nationale CO2-heffing. Het moet internationaal volgens hen en dat kun je alleen maar met ze eens zijn. Maar dat duurt langer en voor de tussentijd tuigen we dus nu een boetesysteem op, waar natuurlijk weer allemaal bezwaarprocedures bij moeten. In de gebouwde omgeving moeten voor 2030 anderhalf miljoen woningen van het gas af zijn gehaald. Deze kabinetsperiode is ingeruimd voor experimenten en een leerprogramma; zodat erna een opschaling plaats kan gaan vinden. Dat is wel een beetje zoals egeltjes het met elkaar doen: heel voorzichtig. In heel veel gemeenten zijn al wijkprocessen aan de gang, vaak gestart door bewoners. Zoals je het nu leest zouden die de pauzeknop moeten indrukken. Maar omdat het bottom-up bewegingen betreft, waarbij vrijwilligheid voorop staat, gaan ze dat hopelijk niet doen. Zo is er van alles aan te merken op het resultaat, maar feit is dat het er ligt. Nederland is één van de weinige landen die de juridische verplichting heeft om genoeg maatregelen te nemen; zowel de rechter vindt dat (op ultrakorte termijn moet 25% gereduceerd zijn) als de Tweede Kamer: die heeft voor de langere termijn een klimaatwet aangenomen. Of de krant van populistisch Nederland het nu leuk vindt of niet, we hangen ervoor. En we kunnen het makkelijk betalen. En het scheelt enorm veel kosten in de toekomst als we nu even de goede dingen doen. En het is asociaal om het niet te doen, naar landen met minder welvaart en toekomstige generaties. En dat wist u vast allemaal al. En fijne dagen!