De band aan boord van de Titanic

Twee alarmerende rapporten over het klimaat in één week. Het Amerikaanse congres liet onderzoek doen en een lijvig rapport stelde vast dat de aarde aan het einde van de eeuw gemiddeld vijf graden is opgewarmd. De Verenigde Naties rapporteert dat het gat tussen de gezamenlijke inspanningen van landen, en wat er nodig is om de doelen van Parijs te halen, toeneemt. Als die trend doorzet, warmt de aarde tussen de 3 en de 4 graden Celsius op.

In Vrij Nederland legt klimaatjournalist Bernice Notenboom uit dat dit de warme golfstroom waar we ons gematigde klimaat aan te danken hebben, uitschakelt. Nu al is het ijs op de Noordpool de helft van wat het was. Die halvering (een gebied zo groot als Europa veranderde  van ijs in water) hebben we te danken aan 1 graad stijging; hoeveel ijs blijft er over bij 2, 3 4 of 5 graden? Het noordpoolijs is cruciaal voor de straalstroom in de atmosfeer, die er voor zorgt dat het in Europa af en toe regent in de zomer; maar ook voor de warme golfstroom in de Oceaan. Dat die er mee ophoudt zal ons ineens duidelijk maken hoe het is om op de 52e breedtegraad te wonen: best koud. Het is tenslotte even noordelijk als Siberië en Alaska.

Het klimaatakkoord in Nederland moet daarom tot concrete afspraken en maatregelen leiden. Als het in Nederland kan, heeft dat een inspirerende en verplichtende werking op andere landen. We verdienen er genoeg voor: de kosten van de gehele energietransitie passen ruimschoots in de jaarlijkse economische groei. Technisch is er geen enkele belemmering en voorop lopen heeft op termijn altijd goede gevolgen voor de economie.

Gesteggel over wie het bonnetje op moet rapen, waar de industrie en de schatkistbewaarder aan de klimaattafel tot nu toe nog niet uitkomen, moet nu echt wel over zijn; het begint te lijken op de doorspelende band op de Titanic. Dat schip verdween naar de bodem door een ijsschots; een grote ramp maar vergeleken bij het verdwijnen van de ijsschotsen uit de poolzeeën, een minuscuul detail.